Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SYLWETKI

Wszystkie 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017
Sortuj alfabetycznie | Sortuj numerami

Jacek Malczewski, BŁOGOSŁAWIONY OJCIEC MICHAŁ

[1/2005]

6 września 2004 r. minęła 60. rocznica męczeńskiej śmierci bł. Ojca Michała Czartoryskiego, dominikanina. Jako kapelan Powstańców Warszawskich zdecydował się pozostać z ciężko rannymi, których nie udało się ewakuować z prowizorycznego szpitala, gdy powstańcy wycofali się z odcinka frontu na Powiślu. Wkracający Niemcy wymordowali wszystkich rannych, a na końcu zabili towarzyszącego im Ojca Michała. Został on beatyfikowany w 1999 r. przez Ojca Świętego Jana Pawła II w gronie 108 Męczenników II wojny światowej.

 

W życiorysie Ojca Michała jest wiele epizodów związanych ze Lwowem. Jan Franciszek Czartoryski (późniejsze imię zakonne Michał) urodził się w 1897 r. w Pełkiniach k. Jarosławia (w latach międzywojennych wojew. lwowskie). Był jednym z jedenaściorga dzieci księcia Witolda Czartoryskiego i jego żony Jadwigi z Dzieduszyckich. Czworo z tych dzieci wybrało życie kapłańskie lub zakonne: dwóch braci O. Michała zostało księżmi, a siostra zakonnicą.

 

Jan Czartoryski szkołę średnią ukończył we Lwowie w r. 1916 i został studentem Politechniki Lwowskiej (na wydziale ­ar­chitektury). Studia przerwał w r. 1918, by wziąć udział w Obronie Lwowa. Był ­adiutantem brygadiera Mączyńskiego i odznaczył się męstwem w walce. Otrzymał Krzyż Obrony Lwowa, a w r. 1920 Krzyż Walecznych.

 

Na studia powrócił w r. 1920 i podczas nich angażował się aktywnie w prace społeczne, m.in. w studenckiej Bratniej Pomocy. Jednak stan duchowny stawał się jego głównym powołaniem. W 1926 r. wstąpił do Seminarium Duchownego we Lwowie, a w r. 1927 przywdział habit Zakonu św. Dominika w kościele oo. Dominikanów w Krakowie. W rok później złożył śluby zakonne i podjął studia filozoficzno-teologiczne we Lwowie. W 1931 r. otrzymał święcenia kapłańskie w Jarosławiu. W roku 1933 mianowano go „magistrem” (wychowawcą) nowicjatu dominikańskiego w Krakowie, a w latach 1936–37 kierował budową klasztoru w Służewie pod Warszawą. Po wybuchu wojny w 1939 r. został przeniesiony do Krakowa, gdzie znowu zajmował się wychowaniem nowicjatu. Kraków był terenem wytężonej pracy zakonnej i duszpasterskiej O. Michała. Nadwerężyło to jego zdrowie. Aby mu ulżyć, w 1944 r. władze zakonne przeniosły go na pewien czas do Warszawy, gdzie zastało go Powstanie, uniemożliwiając powrót do klasztoru.

 

Kościół na Powiślu, gdzie znalazł się O. Michał, został opuszczony przez księży. W tych warunkach Ojciec zgłosił się jako kapelan do komendy walczącego na Powiślu zgrupowania AK „Konrad” i został skierowany do pracy duszpasterskiej w powstańczym szpitalu, mieszczącym się u zbiegu ulic Tamka i Smulikowskiego. Odprawiał też msze św. dla ludności, m.in. w bramie Ubezpieczalni Społecznej przy ul. Smulikowskiego. Gdy w nocy z 5 na 6 września powstańcy wycofali się z Powiśla, namawiano O. Michała do ewakuacji wraz z transportem lżej rannych. Odmówił i pozostał z 11 ciężko rannymi, nie nadającymi się do transportu. Wraz z nimi spotkała go męczeńska śmierć z rąk niemieckich siepaczy.

 

Ojciec Michał Czartoryski był człowiekiem niezłomnej wiary, duszpasterzem katolików świeckich, wychowawcą kleryków i zakonników-nowicjuszy. W pamiętniku swoim pisał, że jest powołany do ofiary, aby z miłości oddać się całkowicie Chrystusowi. Pan Bóg przyjął jego ofiarę.

 

 

Piszący te słowa był w 1940 r. w Krakowie przygotowywany przez O. Michała do I Komunii św.

 

 

Tekst wykorzystuje materiał z dwóch opracowań, wymienionych w dziale Nowe Książki w niniejszym numerze CL, oraz własne wspom­nienia.

 

Jacek Walczewski