Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

PUBLIKACJE

Ksiazki i czasopisma omówione w naszych kwartalnikach

Wszystkie | 2005 | 2004 | 2006 | 2007 | 2002 | 2003 | 2001 | 2000 | 1999 | 1998 | 1996 | 1997 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017
Sortuj alfabetycznie | Sortuj numerami



Wyspiański Józef, Żołnierze ze świrskiego lasu

[2/2008]

Józef Wyspiański, mieszkaniec Dolnego Śląska, ale urodzony w Świrze, zainteresowawszy się historią miejsca swego pochodzenia napisał książkę pt. Żołnierze ze świrskiego lasu, którą wydał w Lublinie w 2007 roku.
Książka zawiera – jak pisze we wstępie prof. Jerzy Węgierski – historię kresowego miasteczka Świrz w powiecie przemyślańskim na zachodnim skraju byłego województwa tarnopolskiego, a głównie – historię utworzonego tam wiosną 1944 roku pod okupacją niemiecką oddziału leśnego (partyzanckiego) 1 kompanii 40 pułku piechoty AK, jego udział w samoobronie Świrza przed atakami Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) i walki przeciw Niemcom. Na terenie działania oddziału znajdowała się polska wieś Hanaczów, która dwukrotnie broniła się w nocy przed przeważającymi siłami UPA, a potem została całkowicie zniszczona przez Niemców.
Historię kilku miesięcy 1944 roku autor poprzedza krótkimi dziejami Świrza oraz omówieniem sytuacji na froncie niemiecko-sowieckim i na przemyślańskim zapleczu. Później opisuje formy represji w stosunku do ludności polskiej ze strony władz sowieckich: aresztowania, deportacje lutowa i kwietniowa w 1940 roku, pobór do Armii Czerwonej, oraz ze strony władz niemieckich: aresztowania, pacyfikacje i wywózki do prac przymusowych do Rzeszy i Austrii. Następnie przedstawia czystki etniczne w wykonaniu nacjonalistów ukraińskich, okrutne mordy na Polakach ze strony ukraińskich sąsiadów opętanych złowrogą doktryną Doncowa.
Autor pracowicie zebrał wspomnienia kilkudziesięciu osób – szeregowych żołnierzy lub ich krewnych – dając w ten sposób pełny obraz życia oddziału partyzanckiego pod dowództwem kapitana Fryderyka Stauba „Procha”.
Publikacja jest starannie opracowana, zawiera liczne zdjęcia żołnierzy AK związanych z oddziałem oraz omówienia ich sylwetek. Dołączono indeksy nazwisk, pseudonimów, kryptonimów, nazw geograficznych oraz dwadzieścia kilka stron przypisów.
W recenzjach stanowiących zakończenie książki podkreślono, że publikacja, wzbogacona coraz obszerniejszą biblioteką wspomnieniową z czasów II wojny światowej, wyróżnia się niesłychaną drobiazgowością opisów z dnia codziennego w oddziale leśnym oraz akcjach zbrojnych. (DTS)