Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa
Kontakt

ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
cracovialeopolis@gmail.com

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021

KULTURA, NAUKA

ROCZNIK LWOWSKI MA 20 LAT
12 września br. odbyła się w siedzibie Muzeum Niepodległości w Warszawie uroczystość jubileuszu 20-lecia „Rocznika Lwowskiego”, wydawanego przez Instytut Lwowski, prowadzony przez red. Janusza Wasylkowskiego wraz z gronem współpracowników: Oskarem St. Czarnikiem, Andrzejem Mierzejewskim i Krzysztofem Smolaną. Wszyscy wymienieni zostali uhonorowani przez marszałka Województwa Mazowieckiego odznaczeniami, w tym: J. Wasylkowski – Srebrnym Medalem Gloria Artis, pozostali współredaktorzy – odznakami honorowymi Zasłużony dla Kultury.
Uroczystość miała niezwykle sympatyczny charakter. Po stosownych przemówieniach, członkowie ILw opowiadali o swojej pracy i osiągnięciach, o życiu i rodzinach. Tłumnie zgromadzona publiczność przyjmowała niezwykle ciepło wszystkie wypowiedzi, przede wszystkim samego Janusza Wasylkowskiego, dobrze znanego jako głównego twórcę najlepszego czasopisma kresowego w kraju (co często w CL podkreślamy!) oraz autora szeregu tomików poetyckich i opracowań o historii kultury Lwowa.

Kronika
• 15 lipca minęła 135. rocznica śmierci Aleksandra Fredry. Urodził się w 1799 r. w Surochowie pod Jarosławiem, zmarł w 1876 r. we Lwowie.
Długi i ciekawy artykuł poświęcił byłemu żołnierzowi napoleońskiemu i ojcu komedii polskiej w dniu rocznicy krakowski „Dziennik Polski” (autor M. Wilk).
Mało wiemy o działalności Fredry na polu polityki. Oto w 1844 r. ogłosił memoriał, w którym proponował: • gwarancję samorządności dla Sejmu Galicyjskiego i Wydziału Stanowego; n zaprowadzenie języka polskiego w szkołach i urzędach; n rozluźnienie cenzury, aby opinia społeczna uczyła się swobodnie kształtować; n utworzenie komisji do rozwiązywania kwestii włościańskiej.
Jako deputat Wydziału Stanowego od 1835 r. – postulował:
– starania o założenie w Galicji Towarzystwa Kredytowego;
– opiekę nad Zakładem Narodowym im. Ossolińskich oraz teatru polskiego we Lwowie;
– rozwinięcie kolei żelaznej.
Zaangażował się szczególnie w tę ostatnią sprawę. Wraz z Leonem Sapiehą proponowali przedłużenie kolei żelaznej od Bochni (do której wtedy kolej dochodziła od zachodu, podobnie jak dziś autostrada!), przez Lwów aż do Brzeżan.
Aleksander Fredro pragnął być pochowany po śmierci we Lwowie, a nie w swym majątku w Rudkach. Rodzina jednak zadecydowała inaczej. Może wyczuł, że jego grób zostanie tam po kilkudziesięciu latach zbezczeszczony przez miejscowych czy zamiejscowych wandali?

Ucrainica
• Ukraińska gazeta „Wysoki Zamok” ukazująca się we Lwowie (z 2 VI ’11) podniosła problem książek z Ossolineum, które zostały złożone w kościele Jezuitów św. Piotra i Pawła we Lwowie za czasów sowieckich i pozostają tam nadal (tam właśnie złożono najbogatszy zbiór polskiej prasy, która w ciągu kilkudziesięciu lat osiągnęła fatalny stan zniszczenia, ponieważ z dziurawych dachów lała się w ciągu lat woda deszczowa). Ostatnio władze mają zamiar przystąpić do remontu świątyni (zabranej na cerkiew) i żądają usunięcia księgozbiorów. Najcenniejsze egzemplarze mają być podobno przewiezione do jakiegoś kina (?!), pozostałe do jadalni (!) w byłych koszarach przy ul. Awiacyjnej (?). Jacyś sponsorzy z Francji i Niemiec obiecali przyznać 8 milionów euro na remont tego kościoła.
Tak to na naszych oczach nadal ulegają zniszczeniu skarby naszej kultury – im do niczego nie potrzebne. Efekt widoczny, ale nie oddadzą!

Przypomnijmy, że kościół Jezuitów obok pl. św. Ducha powstawał w ciągu XVII wieku, a powtórnie, po pożarze, w XVIII w. Miał barokowe ołtarze, rokokowe organy.