Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa
Kontakt

ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
cracovialeopolis@gmail.com

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021

KULTURA, NAUKA

SESJA O UNIWERSYTECIE LWOWSKIM
W połowie stycznia miało miejsce ważne wydarzenie naukowe: w Krakowie odbyła się sesja naukowa pt. 350-lecie Uniwersytetu Lwowskiego, zorganizowana przez UJ i PAU oraz dwie uczelnie katolickie: Wyższą Szkołę Filozof.-Pedagog. „Ignatianum” i Uniwersytet Papieski Jana Pawła II. W programie sesji znalazło się 17 referatów, które dotyczyły historii Uniwersytetu Lwowskiego oraz dziejów i osiągnięć jego fakultetów. Oto tematyka wystąpień:
– Szkoły akademickie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVII i XVIII wieku (prof. A. Banach);
– Powstanie i rozwój szkolnictwa jezuickiego na Rusi Czerwonej do połowy XVII wieku (ks. prof. L. Grzebień SJ);
– Kierunki nauczania i kadra dydaktyczna lwowskich szkół jezuickich w latach 1661–1773 (o. dr G. Łuszczak SJ);
– Fundacja Uniwersytetu Lwowskiego i jego dokumenty erekcyjne (o. dr S. Cieślak SJ);
– Uniwersytet Lwowski pod zaborem austriackim (prof. J. Dybiec);
– Wydział Teologiczny na tle organizacji Uniwersytetu Lwowskiego (ks. prof. J. Wołczański);
– Nauki prawne na Uniwersytecie Lwowskim (dr A. Redzik);
– Lwowska szkoła filozoficzna (prof. J. Woleński);
– Językoznawstwo lwowskie (prof. L. Bednarczuk);
– Historia na Uniwersytecie Lwowskim (dr hab. Krzysztof Stopka);
– Fizyka na Uniwersytecie Lwowskim (prof. A.K. Wróblewski);
– Lwowska szkoła matematyczna (prof. R. Duda);
– Nauki przyrodnicze i rolnicze na Uniwersytecie Lwowskim (dr hab. S.T. Sroka);
– Lwowskie literaturoznawstwo (prof. J. Maślanka);
– Dwieście lat medycyny lwowskiej (dr hab. W. Wojtkiewicz-Rok);
– Młodzież Uniwersytetu Lwowskiego (dr P. Żukowski);
– Okupacyjne dzieje Uniwersytetu Lwowskiego (prof. W. Wrzesiński).
W programie miało się znaleźć jeszcze jedno wystąpienie: doc. dr. hab. Wołodymyra Kaczmara pt. Próba powołania Uniwersytetu Ukraińskiego we Lwowie. Jednak ostatecznie referent ten (prawdopodobnie ze Lwiwa) nie zdecydował się na przyjęcie zaproszenia na sesję sumującą wspaniałe dzieje i osiągnięcia Uniwersytetu Lwowskiego głównie w kilkudziesięciu ostatnich latach jego istnienia, a przede wszystkim jako Uniwersytetu Jana Kazimierza w 20-
-leciu międzywojennym.
Organizatorzy mają nadzieję, że referaty ukażą się drukiem jeszcze w połowie tego roku. Czekamy niecierpliwie.

KRYNICA BRONI „LWIGRODU”
• Starsi Czytelnicy zapewne pamiętają z dawnych czasów, a młodsi wiedzą choćby z publikacji (także w naszym kwartalniku), że w znanym i ekskluzywnym hotelu-sanatorium „Lwigród” w Krynicy znajdowała się kolekcja obrazów lwowskich malarzy, wykonanych specjalnie dla tego obiektu. Było to 6 płócien Kazimierza Sichulskiego o tematyce mitologicznej z motywami huculskimi (!) i 14 obrazów Feliksa Wygrzywalskiego, przedstawiających tańce od epoki dawnej Polski aż po wiek XX – wszystko w stylu art-deco. „Lwigród” był dziełem wybitnego architekta lwowskiego Eugeniusza Czerwińskiego (1928 r.), który obu znanych malarzy zaprosił w celu wzbogacenia reprezentacyjnych wnętrz. Obrazy te przetrwały II wojnę, wyniesiono je z „Lwigrodu” dopiero w latach 50. Były nawet podejrzenia, że zostały rozkradzione, ale na szczęście udało się je przechować. Nie wróciły już na swoje miejsce.
Teraz powstał nowy dramat. Oto Zarząd Uzdrowiska Krynica-Żegiestów postanowił sprzedać te obrazy, bo mu niepotrzebne, potrzebne natomiast pieniądze (żądana cena 1,2 miliona zł.) Zaprotestowały przeciw temu barbarzyństwu redakcja „Almanachu Muszyny” (Krynica leży w powiecie muszyńskim) oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Muszyny (ponadto nagłośniła to prasa). Domagają się, by obrazy wycofać z przetargu i pozostawić na zawsze w Krynicy, gdzie znajdują się od ponad 80 lat i wpisały się w jej kulturalny krajobraz. W apelu do Zarządu Uzdrowisk napisali m.in.: Były [te obrazy] i są symbolem łączności naszego regionu ze Lwowem – pierwszym zbiorowym kawalerem Virtuti Militari. Uważają, że obrazy powinny być odnowione (łączny koszt ok. 60 tys. zł) i ozdobić np. Pijalnię Główną, przebudowaną na centrum kongresowe.
Rozwiązania mogą być różne, ale to bogactwo historii i kultury Krynicy musi pozostać na miejscu. Trudno pojąć, że Uzdrowisko ma dyrektorów czy prezesów na tak niskim poziomie. Bo są rzeczy, których się nie sprzedaje, nie jest to wszak ich prywatną własnością. Tylko czy oni – homines novi – to rozumieją?
Apelujemy do Panów Wojewody i Marszałka o uratowanie dobrego imienia Małopolski. A także do Zarządu Uzdrowiska, póki będą nim rządzić owi panowie, chętni na zdobycie prawem kaduka dużych pieniędzy.

• W prasie przeczytaliśmy informację o zamierzeniach muzealnych w naszym kraju. Tytuł: Muzeum Historii Polski dużo później*. Cytujemy fragment ze skrótami:
Najbardziej zaawansowane są prace związane z Muzeum Historii Żydów Polskich, które powstaje obok pomnika Bohaterów Getta w Warszawie. […] W pobliżu Pałacu Kultury i Nauki ma powstać Muzeum Sztuki Nowoczesnej […]. W tym roku wybrano też projekt Muzeum II Wojny Światowej, które ma powstać w Gdańsku do 2014 r. Z kolei Narodowy Bank Polski chce w stolicy stworzyć nowoczesne Centrum Pieniądza im. Sławomira Skrzypka. Nie powstanie natomiast na razie Muzeum Ziem Zachodnich we Wrocławiu. Minister Kultury uznał, że projekt był źle przygotowany. Podobny los spotkał koncepcję budowy Muzeum Kresów, którą zgłosił były szef MEN prof. Ryszard Legutko.
Czytelnicy sami ocenią ową hierarchię ważności w muzealnictwie polskim. Najważniejsze to, że problematyka Pieniądza zdecydowanie przebija (!) Historię wielkiej części naszego Kraju, jego wielowiekowej obrony i zbudowania tak ważnej części polskiej kultury. A może w tym rzecz, że chodzi o polską kulturę? I o Historię Polaków Polskich?

*    Artykuł w krakowskim „Dzienniku Polskim” z 10–11 XI 2010.