Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017

Adam Redzik, LOSY UCZELNI LWOWSKICH

W przeddzień wybuchu II wojny światowej funkcjonowały we Lwowie cztery szkoły wyższe: Uniwersytet Jana Kazimierza, Politechnika Lwowska, Akademia Medycyny Weterynaryjnej oraz Akademia Handlu Zagranicznego. Lwowski ośrodek naukowy był drugim po Warszawie pod względem liczby studentów i sił naukowych. Jego potencjał naukowy i znaczenie nie zamykały się w granicach kraju, a osiągnięcia często obijały się echem w świecie.
Wszystkie wyżej wymienione uczelnie zostały uruchomione przez sowietów pod zmienionymi nazwami w latach 1939–41, przy czym Wydział Lekarski UJK został samodzielną uczelnią, a Wydział Teologiczny został zlikwidowany. W czasie okupacji niemieckiej (1941–44) żadna z uczelni nie prowadziła nauczania w dotychczasowym zakresie, ale w 1942 r. powstały Państwowe Kursy Zawodowe, które – mimo że oficjalnie stały na niższym poziomie – to w rzeczywistości prowadziły zajęcia w dużej mierze według programu szkół wyższych. Po ponownym zajęciu Lwowa przez sowietów w lipcu 1944 r., uczelnie uruchomiono na nowo. Przez pierwszy rok akademicki 1944/45 większość kadry naukowej i studentów stanowili jeszcze Polacy, w kolejnym 1945/46 było ich już niewielu. Począwszy od jesieni 1945 do czerwca 1946 r. zorganizowano cztery specjalne transporty kolejowe uczonych polskich ze Lwowa do Krakowa, a stamtąd dalej do Wrocławia, Gdańska, Torunia, Warszawy, Lublina i Łodzi. W „Zawsze Wiernym Mieście” pozostali już tylko nieliczni – najwierniejsi.
Dziś funkcjonuje we Lwowie kilkanaście uczelni wyższych, z czego siedem nawiązuje tradycjami do polskich poprzedników. Lwowski Narodowy Uniwersytet im. Iwana Franki przygotowuje się do obchodów 350-lecia uczelni, Narodowy Uniwersytet „Politechnika Lwowska” pielęgnuje tradycje założonej w 1844 r. Akademii Technicznej, Lwowski Narodowy Uniwersytet Medyczny im. Daniela Halickiego nawiązuje do tradycji powstałego w 1874 r. Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Lwowskiego. Podobnie rzecz się ma z Lwowską Państwową Akademią Medycyny Weterynaryjnej im. S.Z. Hrzyckiego, która jest kontynuatorką Akademii Medycyny Weterynaryjnej, oraz Lwowską Akademią Handlową (Komercyjną), nawiązującą do Akademii Handlu Zagranicznego. Z kolei Narodowy Leśno-Techniczny Uniwersytet Ukrainy czerpie z tradycji Wyższej Szkoły Lasowej, a Lwowski Państwowy Uniwersytet Rolniczy uważa się za następcę Akademii Rolniczej w Dublanach*.

* W istocie uczelnie te (o pompatycznych nazwach) nawiązują jedynie do profilu naukowo-dydaktycznego dawnych lwowskich szkół wyższych oraz ich siedzib i dat powstania, a nie do tradycji ich polskich poprzedników. (przyp. red.)

Fragment artykułu opublikowanego w czasopiśmie ROPWiM „Niepodległość i Pamięć” nr 24/2006 pt. „Szkic z dziejów szkolnictwa wyższego we Lwowie”